Başçiftlik İlçesi coğrafi konum olarak Kelkit Çayı bir eşkenar üçgenin tabanı kabul edilirse,Reşadiye-Niksar tabana bitişik köşeleri, Başçiftlik’te taban karşısındaki köşede yer alır. Diğer bir ifadeyle Başçiftlik, Kuzeyinde Ordu iline bağlı Aybastı ilçesi,doğusunda Reşadiye ilçesi,güneyinde Niksar İlçesiyle çevrilmiş olup, toplam 231.000 Km2’lik mülki sınıra sahiptir. Yaklaşık olarak 37 derece,17 dakika doğu meridyenleri ile 40 derece,28 dakika kuzey enlemleri arasında yer alır. Başçiftlik Canik dağları üzerindeki havzanın batı kısmında yer alır. Bu havza doğuya gidildikçe genişler. Yörede İskevsür ovası olarak adlandırılan bu havzada yaklaşık 15’e yakın köy ve kasaba yer alır. Bu havzanın kuzey ve güney kısımları canik dağlarının yüksek tepeleri ile kaplıdır. Denizden yüksekliği 1425 metre olan Başçiftlik’in batısında büyük Çal tepesi, kuzeyinde Çartıl, Sivrilce güneyi ise Karaçam ormanlarının bulunduğu yüksek tepelerle çevrilidir. Doğusu düzlük alanlarla kaplıdır. Bu düzlük Bereketli ve Bozcalı Kasabalarına kadar devam eder. Başçiftlik’te iklim,karasal iklim ile Karadeniz ikliminin karışımından meydana gelen bir çeşitlilik arz eder. Kış mevsimi çok kar yağışlı ve soğuk geçer.
Başçiftlik İlçesinin kuruluş tarihi hakkında kesin bir bilgi yoktur. Çeşitli rivayetler varsa da kesin delile dayanmamaktadır. Kuruluş tarihi yaklaşık 400 senenin üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Bir rivayete göre ilçenin Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon-Rum,Pontus devleti üzerine açtığı sefer sonucu kurulduğu da söylenir. Ancak bunun kesin bir delili ve bileni yoktur. Başçiftlik daha önce Niksar ilçesinin doğu bölümüne rastlayan ve Ayvaz önü mevkiine yakın bir yerde ilk yerleşimini yaptığı bilinir. Hatta o zamanki Başçiftlik mezarlığı çok yakın zamanlara kadar aynı adla anılmakta idi. Söz konusu mezarlık yakın zamanlarda Niksar Belediyesinin arsa parselleri ve şahısların buralara sahip çıkması sonucu mezarlık dağıtılmıştır. Tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, o zamanki sosyal durum ve Niksar çevresindeki bataklıklar ile o sıcak havadaki sivrisinek burada yaşayan halkı rahatsız etmiştir. Yine o zamanki Başçiftlik halkından olan bazı şahıslar bulundukları yerden doğuya doğru gittiklerinde geniş ormanlıklar ve soğuk akarsular arasında bugünkü Başçiftlik ilçesinin merkez camisinin bulunduğu yerde,geniş bir alan bulmuşlardır. Geri döndüklerinde halklarına: “ Öyle bir yer bulduk ki otu sümbül kuşu bülbül” diye methetmişlerdir. Bunun üzerine köy halkından beş hanenin buraya yerleştiğini daha sonrada göçmeyerek ikameti devam ettirdiği söylenir. İsminin de buradaki beş haneden dönüşerek Beşçiftlik olduğu daha sonrada Başçiftlik’e dönüştüğü rivayet edilir.
NÜFUS DURUMU
İDARİ DURUMU
İlçemiz 2 Kasaba ve 8 köyden oluşmaktadır. İlçe Merkezinde 3 Mahalle bulunmaktadır. İlimiz Reşadiye İlçesine bağlı iken 31.12.1998 tarih ve 98/50413 sayılı karar ile Başçiftlik İlçe merkezine bağlanan Hatipli Kasabası 3 Mahalleden oluşmaktadır. İlçemizin 9 köyünden biri olan Karacaören Köyü 31 aralık 1998 tarih ve 23570 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İçişleri Bakanlığı’nın 30 Aralık 1998 tarih ve 98/50354 sayılı kararı ile Belediye Teşkilatı kurulmuş ve 18 Nisan 1999 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Genel Seçimleri ile de Belediye Teşkilatı fiilen görevine başlamıştır. Belediye Meclisinin 30.04.1999 tarih ve 07 sayılı kararı ile 3 mahalle ihdası talep edilmiş, İlçe İdare Kurulunun 06.05.1999 tarih ve 52 sayılı kararı ve Valilik Makamının 13.05.1999 tarihli onayı ile 3 Mahalle ihdas edilmiş olup, 18 Temmuz 1999 tarihinde yapılan Mahalle Muhtar ve İhtiyar heyeti Seçimleri ile fiilen faaliyete geçmiştir.
İlçemiz Köylerinden Alan Köyüne bağlı Erikçayırı Mezrası bulunmaktadır.
SOSYAL DURUM
Konut : İlçe merkezinde 650 adet konut bulunmakta olup, bunun %40ı ahşap % 60’ı betonarmadır. İlçemizde henüz Kooperatif türü toplu konut sistemi yerleşmemiştir.
Sosyal Yaşantı : İlçemizde sosyal tesis bulunmadığından ve işsizlik had safhada olması nedeniyle halk gününü kendi özel işlerinde ve kahvehane köşelerinde geçirmektedir.
İş ve Çalışma Hayatı : İlçemizde sanayi sektörü bulunmadığı için halkın çalışan kesimi tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. İş ve istihdam alanı olmadığından genç nüfus,büyük kentlere göç etmekte ve ilçe de yaşayan nüfus her geçen gün azalmaktadır. Kalan nüfus genelde yaşlı ve kadın nüfustur.Önümüzdeki yıllarda istihdama yönelik çalışma yapılamayıp aynı hız ile göç devam ederse,on yıla kadar, bugün yaşayan nüfusun, yarısına düşeceği tahmin edilmektedir.
EKONOMİK DURUM
Ekonomik Hayatın Tarihi Gelişimi : İlçemiz ekonomisi % 20 nispetin de halıcılığa %80 nispetinde çiftçilik ve hayvancılığa dayanmaktadır. 1971 yılında gerçekleştirilen halıcılık çalışmaları büyük bir ivme kazanarak çevreye dağılmış hatta ilçemize yakın vilayetlere ve bölgelere dağılmış büyük bir iktisadi potansiyel oluşturmuştur. İlçemizdeki halıcılığın hızı 1990 Körfez krizinden sonra gerilemiştir.İlçemizde daha önceki yıllarda ekonomi % 75 halıcılığa dayalı iken bugün %20 seviyelerine gerilemiş, buna paralel olarak ta İlçemiz ekonomisi zayıflamıştır. Önceki yıllarda ilçemiz merkezinde 1200 olan tezgahı sayısı bugün 100 civarlarına inmiştir. Dolaysıyla halı üretimi de gerilemiştir. Halıcılığın gerilemesinde 3 ana unsur etkisini hala devam ettirmekte olup bunlar,malzemede bozulma,imalatta bozulma ve ihracattaki tıkanma şeklinde devam etmektedir. İlçemiz ve Karacaören Beldesinde 60x60 (Hereke) tipi halı dokunmaktadır. Ortalama bir tezgahta yıllık 10 M2. civarında halı dokunmakta olup,ilçe merkezi ve köylerinde yıllık yaklaşık 2.000 M2. halı dokunmaktadır. Bugünkü fiyatlarla halının metrekaresi 350,00-YTL ile 400,00-YTL. arasında satılmaktadır. Üretilen halıların % 50’si iç pazarda tüketilmekte %50’si ihraç edilmektedir.
İlçemiz halıcılığının başlaması ile birlikte geçim düzeyi çok fakir olan halk fakirlikten ve gurbet elde çalışmaktan kurtulmuş özellikle 1975-1982 yılları arasına isabet eden zaman içerisinde maddi ve sosyal yönden çok gelişme kaydetmiştir. İlçemiz merkezindeki betonarma yapılaşma bu yıllarda gerçekleşmiştir. Halkımız beyaz eşya ve televizyonla bu yıllarda tanışmıştır. Halıcılık sayesinde para kazanan halk, yavaş yavaş dışarıya açılmış ve sosyal yaşam düzeyini yükseltmiştir. Bu yükseliş ilçe merkezi olana kadar devam etmiş ve ilçe olmanın alt yapısını hazırlamıştır. Halıcılıkla ilgili olarak 1985 yılından itibaren 5 tane “Halı Festivali” düzenlenmiştir. Başçiftlik bu festivaller sayesinde çevrede kendini tanıtmış ve Başçiftlik’in ilçe merkezine dönüşmesinde etken olmuştur. Halı festivalinin bir amacı da halıcılıkta kaliteyi artırmak gayesiyle çeşitli dallarda “En kaliteli halı “ yarışması tertip edilmiş ve birinci gelen halılara ödüller verilmiştir. Bütün bunların yanında çeşitli kültür faaliyetleri daha da canlı yapmıştır.
İlçemiz 20 Mayıs 1990 gün ve 20523 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3644 Sayılı Kanunla kurulmuş olup aynı yasayla 9 adet köy Niksar ilçesinden alınarak ilçemize bağlanmıştır. İlçenin resmen açılışı 27.09.1991 günü yapılarak faaliyete geçirilmiştir. İlçemizin faaliyete geçtiği günden bu zamana kadar geçen süre içerisinde resmi kurumların açılışı sağlanmış devlet yapısı çok az bir eksikle oturtulmuştur. Ancak bu durum ilçemizdeki nüfus hareketinin durmasına yetmemiştir. İlçemiz özellikle son yıllarda işsizlik nedeniyle çok göç vermiştir. Bu da ilçemizi olumsuz yönde etkilemektedir.
Sanayi : İlçemizde hiçbir sanayi kuruluşunun bulunmaması İlçe halkının büyük şehirlere göç etmesinde en büyük etkendir. Soruna çare bulmak amacıyla bazı kesimlerin şirketleşme yoluna gitme çabaları sonuç vermemiştir. EĞİTİM KÜLTÜR VE SAĞLIK DURUMU
Eğitim ve Kültür Tarihi : İlçemiz merkezinde ilkokul 1927 yılında açılmış olup,1939 yılına kadar 3 yıllık olarak devam etmiştir. 1939 yılından sonra 5 yıllık ilkokul haline dönüşmüştür.
İlçe merkezinde 1967-1968 öğretim yılında ortaokul açılmış,1980-1981 yılında da Ortaokulu bünyesine alan lise açılmıştır.
1991-1992 Eğitim-Öğretim yılından itibaren Lise bünyesindeki Ortaokul İlkokul ile birleştirilerek İlköğretim Okulu olarak eğitim-öğretime devam etmektedir. İlçemizde yüksek öğretim kurumu bulunmamaktadır.
İlçemiz halkı eğitim ve öğretime çok büyük önem vererek daha önceki yıllarda Öğretmen Okulu,İmam-Hatip Lisesi,Ticaret Lisesi,Endüstri Meslek Lisesi ve bunun gibi orta dereceli okullarda çok sayıda çocuğunu okutmuş,bunun sonucu olarak ta bu gün tahmini olarak 300 civarında öğretmen ve diğer meslek dallarında yetişen memur bulunmaktadır. Yüksek öğrenime ise yukarıda bahsettiğimiz okullardan mezun olduktan sonra devam edenler çoğunluktadır. Bu durum halen devam etmektedir.
Çeşitli nedenlerle İlkokul çağını geçirip okula devam etmeyenler 1981-1982 öğretim yılında Türkiye genelinde başlatılan Okuma-Yazma seferberliği sırasında ilçe merkezi ve köylerde açılan Okuma-Yazma kursları ile okur yazar oranı % 98 civarına yükseltilmiştir. Buna ilave olarak 2006-2007 Eğitim öğretim döneminde okuma yazma kursu açılmış halen devam etmektedir.
A-Eğitim Ortamları:
1-Türlerine Göre Okul sayıları: İlçe Merkezinde 1 lise, 1 ilköğretim okulu bulunmaktadır. Karacaören ve Hatipli beldelerinde 1’er İlköğretim okulu bulunmakta olup, İlçemizde okul mevcudu 4 adettir.
2-Okul Binalarının Durumu:
a) Lise, İlköğretime ait kaloriferli binada geçici olarak hizmet vermektedir.
b) 3 İlköğretim okulumuzda kaloriferli kendi binalarında hizmet vermektedir.
3) Bölgedeki Madde Kaynaklarının Kullanım Durumu:
a)İlçe merkezinde bulunan Lise ve İlköğretim Okulumuz , Toplantı Salonlarını, Okul bahçelerini,spor sahalarını ortak kullanmaktadırlar.
b)Lise , İlköğretim Okulu ve Halk Eğitim Merkezi Müdürlükleri kendilerine ait
Bilgisayar ,Fen ve Fizik Laboratuarlarını, Okul spor araç-gereçlerini,ses yayın cihazları ile diğer görsel ve yazılı araç-gereçleri ortaklaşa kullanmakta;olanaklar ölçüsünde köy okullarındaki öğrenci ve öğretmenlerimizin,gençlerimizin ve halkımızın yararlanmasına olanak sağlanmaktadır.
B-Eğitim-Öğretim Hazırlıkları :
1-Okul Öncesi Eğitim :
a)Anasınıfı Sayısı : 1 İlçe Merkezinde , 2’si Beledelerde olmak üzere toplam 3 anasınıfı mevcuttur. 2007-2008 öğretim yılında İlçe merkezindeki anasınıfına 15, köylerdeki anasınıfına 30 öğrenci kaydı yapılmış, toplam 45 anasınıfı öğrencisi bulunmaktadır.3 Anasınıfı öğretmeni normu olmasına karşın 2 Anasınıfı öğretmeni bulunmaktadır.Anasınıfı öğretmeni açığını kapatmak için geçici 1 usta öğretici çalıştırılmaktadır.
2-İlköğretim Durumu :
a)İlköğretim Okulu Sayısı: 1’i İlçe Merkezinde Olmak üzere 3 İlköğretim Okulu
vardır. Bu okullarımızda :262 Kız, 271 Erkek, Toplam 533 öğrenci eğitim-öğretim görmektedir. 4 yerleşim birimindeki 99 öğrencimiz ise taşıma kapsamında olup taşıma merkezi okullarda eğitim öğretim görmektedir.
b)İlköğretim Çağına giren ve yerle
şim biriminde ikamet eden nüfus ilçe merkezi
ve köylerinde toplam:kız : 38, erkek : 43, toplam :81 olup Okula kayıt oranı ilçemizde %100’dür.
c) İlköğretim Okullarında kayıtlı olan öğrencilerimizin devamsızlık durumu:
İlköğretim Okullarımızda sürekli devamsızlık yapan , 2007-2008 öğretim yılında 4 öğrencimizin devamsızlık yaptığı tespit edilmiş olup; bunların velileriyle yapılan görüşme sonucu 2 sinin devamları sağlanmış olup, diğer 2 öğrencinin İstanbul’a göç etmeleri nedeniyle adresleri tespit edilememiştir.
d) Öğrenci kayıtları:Okullarımızdaki öğrenci kayıtları planlı yapılmakta, kayıtlarda
herhangi bir sorunla karşılaşılmamaktadır. Kamu oyunda herhangi bir rahatsızlık bulunmamaktadır.
e) İlköğretim Okullarında Öğretim Durumu : İkili öğretim yoktur. Bütün
okullarımızda normal öğretim yapılmaktadır. İlköğretim Okullarımızda kadrolu toplam 23 öğretmen bulunmakta; (19 sınıf öğretmeni, 21 branş öğretmenidir) .İlköğretim okullarımızda ayrıca 10 sözleşmeli,1 usta öğretici ,8 Sigortalı –Ücretli öğretmen de geçici olarak çalıştırılmakta olup toplam : 40 öğretmen çalışmaktadır. İlköğretim Okullarımızda bir dersliğe düşen öğrenci sayısı; 20 dir.
3) Ortaöğretim Okulları:
İlçemizde 1 lise bulunmaktadır. Lisemizde 33 erkek,38 kız öğrenci olmak üzere toplam 71 öğrencisi vardır. 5 branş öğretmeni bulunmakta olup bu öğretmenlerden birisi idareci olarak çalışmaktadır. 1 memur ve 1 hizmetli 2 Ücretli-Sigortalı olmak üzere 9 personel çalışmaktadır.Ortaöğretim okullarımızda bir dersliğe düşen öğrenci sayısı: 16 dır.
4) Okullarda Öğretmen ve Personel Durumu :
a)Eğitim Bölgesi Sayısı: İlçe Merkezinde Bir Eğitim Bölgesi bulunmaktadır.
b)Öğretmen Sayısı: Toplam 47 Öğretmen var.. Bunlardan 28’sı Kadrolu Öğretmen
(19’u sınıf Öğretmeni, 28’si branş öğretmeni.),10 Sözleşmeli,8 Sigortalı-Ücretli,1 Usta Öğretici öğretmen çalışmaktadır.Milli Eğitim,Halk Eğitim ve okullarda 8 idareci mevcuttur.
c)Personel Durumu :İlçemizdeki hiçbir ilköğretim okulunda memur yoktur.
Kadrolu Hizmetli sayısı 2 adettir. Hizmetlerin aksamaması için mahalli olanaklar kullanılarak hizmetli çalıştırılmaktadır. İlköğretim okulunda memur ve hizmetli ihtiyacı bulunmaktadır.
5) ÖSS ve DPY ve Bursluluk Sınavları:2007 yılında İlçemizdeki Okullardan Genel Liseler bazında ÖSS EA Puan türünde ve sözel puan türünde başarılıdır. İlköğretim Okulu öğrencilerinin girdiği DPY ve Bursluluk sınavını 7 öğrenci kazanmıştır. Başarının istenilen seviyede olmayışının nedeni Branş öğretmenlerinin eksikliğinden ve ailevi nedenlerden kaynaklanmaktadır.
6-Yaygın Eğitim Çalışmaları : İlçemizde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünce 2007- 2008 Eğitim Öğretim yılında 13 kurs açılmış olup 208 kursiyer yararlanmıştır. Açılan Kurslar Üniversiteye Hazırlık, Anadolu Liselerine Hazırlık, DPY ve Bursluluk Sınavlarına Hazırlık ve Okuma –Yazma Kurslarıdır.
7) Taşımalı Eğitim :
a)Taşımalı Eğitime alınan Köy ve Mezra sayısı : 2007-2008 Eğitim - Öğretim yılında 6 Köy ve mahalleleri taşıma kapsamına alınmış olup, Sarıağıl köyü öğrencileri Niksar İlçesi YİBO’ya yerleştirilmiştir.
Basımevleri : İlçemizde Basımevi bulunmamaktadır.
Kitapevleri : İlçemizde Kitapevi bulunmamaktadır.
Sinemalar : İlçemizde sinema bulunmamaktadır.
Tiyatrolar : İlçemizde tiyatro bulunmamaktadır.
Spor ve Folklor Faaliyetleri : İlçemizde Futbol takımı Başçiftlik Belediye Spor adı altında 1998 yılında faaliyete geçmiş olup, amatör kümede top oynamaktadır. İlçede spor etkinliklerini canlandırmak amacıyla Kaymakamlığımızca 2007 yılında voleybol ve masa tenisi turnuvaları düzenlenmiştir.
Başçiftlik İlköğretim Okulu bünyesinde öğrenciler arasından oluşturulan yöresel oyunlarlar üzerinde çalışmakta olan bir folklor ekibi bulunmaktadır.